De missie van het VAR-2-project is om professionals die werkzaam zijn in de arbozorg en aanpalende werkvelden te voorzien van een wetenschappelijk gefundeerd instrument dat bijdraagt aan een betere diagnostiek. Het versterken van de autonomie van de professional staat voorop.

Er is al geruime tijd een ontwikkeling gaande waarbij de professionalisering van verschillende beroepsgroepen wordt verbeterd door de ontwikkeling van richtlijnen. Ook wordt er steeds meer gemeten en gekwantificeerd. De mogelijkheid die internet biedt om online vragenlijsten af te nemen, sluit naadloos aan bij deze ontwikkeling. Quickscans hebben een grote vlucht genomen en instrumenten worden gepropageerd in richtlijnen. Op zich niets mis mee zou je zeggen. Voor een deel is dat ook zo. Vragenlijsten en kwantificering kunnen bijdragen aan een betere diagnostiek.

Een schaduwkant aan deze ontwikkeling is echter dat er steeds meer wordt afgesnoept van de autonomie van de professionals. Er wordt onderzoek gedaan naar instrumenten en hierover wordt gepubliceerd in Engelstalige tijdschriften die door professionals in de praktijk helemaal niet gelezen worden. Op sommige universiteiten is het is nu zelfs zo ver dat wetenschappers strafpunten krijgen als ze publiceren in Nederlandse bladen. De statistiek is vaak onnodig ingewikkeld en niet te volgen voor niet-methodologen. Mensen die zelf niet in de praktijk werken en in commissies zitten, besluiten wat goed is en wat mensen in de praktijk moeten doen. Zo groeit de afstand tussen wetenschap en praktijk. Het aantal mensen dat fulltime in de praktijk werkt én aan wetenschappelijk onderzoek doet, is op één hand te tellen.

Praktijk kan beter

In de GGZ moeten nu zelfs verplicht voor- en nametingen worden gedaan, terwijl het bij veel mensen ontbreekt aan kennis om uitslagen in een breder kader te interpreteren. Uitslagen worden veel te simplistisch benaderd en overgewaardeerd.

Een andere observatie is dat er in de arbozorg ‘scans’ aan de man worden gebracht die, in psychometrische zin, helemaal geen vragenlijst zijn omdat ze geen genormeerde schalen bevatten. Toch geven de scans adviezen. Ook wordt te pas en te onpas de term ‘wetenschappelijk’ gebruikt. Binnen de arbozorg lijkt het soms aan kennis te ontbreken om de praktische en wetenschappelijke waarde van instrumenten goed te beoordelen.

Professional staat centraal

De missie van het VAR-2-project is om een deel van de wetenschap weer terug te leggen bij de autonome professional. Er wordt niet meegedaan met de trend om alles maar makkelijk en eenvoudig voor te schotelen. Nee, de gebruiker wordt juist serieus genomen! Dit wordt bereikt door over de VAR-2 te publiceren in Nederlandse vakbladen en door een gedegen uitleg te geven middels de tutorials over hoe het instrument in elkaar steekt.

De overtuiging achter het VAR-2-project is dat een instrument alleen zinvol en verantwoord kan worden toegepast als de gebruiker ook echt snapt hoe het instrument werkt. Het kan niet de bedoeling zijn dat instrumenten bureaucratisch en simplistisch worden gedicteerd aan professionals. Nee. Een instrument is en blijft een hulpmiddel voor de professional om de diagnostiek te verbeteren en waar deze eigen keuzes en afwegingen in moet kunnen maken.